Wyślij zapytanie





Alergie oraz nietolerancje pokarmowe

Alergie i nietolerancje pokarmowe mogą pojawiać się na każdym etapie życia. Często bywają utożsamiane. Mają jednak inne przyczyny, choć dają podobne objawy. Jak je rozpoznać?

Coraz częściej słyszy się o alergiach pokarmowych czy też nietolerancji pokarmowej. Oba pojęcia bywają utożsamiane, nierzadko mylone. Tymczasem są to dwie różne dolegliwości. Obie jednak mogą pojawiać się na każdym etapie życia, zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

Alergia a nietolerancja pokarmowa

Alergia pokarmowa w przeciwieństwie do nietolerancji pokarmowej jest spowodowana czynnikami immunologicznymi. Przyczyny nietolerancji pokarmowej nie są do końca znane. Uznaje się, że występuje ona wtedy, gdy organizm nie wytwarza enzymu niezbędnego do trawienia konkretnego składnika zawartego w produkcie spożywczym. Najlepiej widać to na przykładzie. Nietolerancja laktozy to zaburzenie, które polega na tym, że ludzki organizm nie może w pełni rozkładać oraz wchłaniać laktozy.

Alergia pokarmowa

Polskie Towarzystwo Alergologiczne szacuje, że alergie pokarmowe dotykają 6 proc. dzieci oraz 2-4 proc. dorosłych, przy czym stężenie alergenu wywołujące reakcję alergiczną może być zupełnie inne dla osób, które wykazują alergię na ten sam pokarm. U części dzieci alergie pokarmowe mijają wraz z wiekiem. Spożycie uczulającego pokarmu powoduje u chorego z alergią pokarmową objawy ze strony przewodu pokarmowego. Do najczęstszych alergenów pokarmowych należą mleko krowie, jajka, ryby i owoce morza, migdały, orzechy (orzechy laskowe, orzechy włoskie, orzechy nerkowca, orzechy pekan, orzechy brazylijskie, pistacje, orzechy makadamia i produkty pochodne), seler, pomidor, przyprawy, zboża, soja, cytrusy.

Objawy alergii

PTA przypomina, że objawy alergii pokarmowej są bardzo różnorodne i mogą dotykać skóry (wysypka, świąd, pokrzywka), układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) czy układu oddechowego (duszności, kaszel, obrzęk krtani). Najbardziej skrajną odpowiedzią organizmu na alergen jest wstrząs anafilaktyczny, który może doprowadzić nawet do śmierci. Podstawowym narzędziem walki z alergenami pokarmowymi jest dieta eliminacyjna.

Objawy nietolerancji pokarmowej

Nietolerancja pokarmowa to nadwrażliwość na pewien określony rodzaj żywności lub jej składnik, który przez większość ludzi jest tolerowany. Do najczęstszych nietolerancji pokarmowych należą te na mleko i laktozę oraz gluten i pszenicę. U dzieci nietolerancja pokarmowa objawia się w pierwszych dniach życia, gdy karmione jest ono mlekiem zastępczym, zawierającym cukier mleczny – laktozę. Może się także objawić na późniejszym etapie, przy rozszerzaniu diety. U dzieci nietolerancja pokarmowa objawia się wysypką skórną, swędzeniem skóry, bólem brzucha, biegunkami, wymiotami i wzdęciami.

U dorosłych najczęstszymi objawami nietolerancji pokarmowej są: wzdęcia, mdłości, uczucie pełności, odbijanie, biegunki, zaparcia, zespół jelita drażliwego. Wystąpić może chroniczne zmęczenie, depresja, migrena, ból pleców, uogólnione bóle w układzie ruchu – bóle kości, mięśni i stawów; zmiany skórne: łuszczyca, trądzik. Przewlekła nietolerancja pokarmowa prowadzić może do niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza, uszkodzenia wątroby, cukrzycy II typu, nadwagi.

Diagnostyka alergii i nietolerancji pokarmowej

Aby zdiagnozować nietolerancję pokarmową, warto wykonać badanie nietolerancji pokarmowej zależnej od IgG4 oraz IgG. U ponad 50 proc. osób cierpiących na nadwrażliwość pokarmową mechanizm chorobowy wiąże się z obecnością krążących kompleksów IgG4/IgG. Badanie IgG wydają się mieć zastosowanie w pierwszych etapach rozwoju nietolerancji, którym towarzyszy ostry stan zapalny jelit, powiązany z łatwymi do identyfikacji objawami w przewodzie pokarmowym. Zaleca się także wykonanie badania na oznaczenie przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej (anty-tTG) w klasie IgA metodą ELISA w surowicy, które jest przydatne w diagnostyce celiakii i nietolerancji glutenu oraz w monitorowania diety bezglutenowej.

Aby zdiagnozować alergię, zaleca się wykonanie badań krwi. Mowa o oznaczeniu całkowitej IgE w surowicy krwi. Wysoka wartość IgE, przekraczająca ustalone normy, świadczyć może o alergii. Warto rozważyć wykonanie molekularnej diagnostyki alergii. Analiza wyników ułatwia lekarzowi wybór optymalnej ścieżki terapeutycznej – odczulania bądź eliminacji kontaktu z danym alergenem.